نمونه اظهارنامه به داور و طرفین داوری؛ متنهای کامل و نکات قانونی
اظهارنامه در اختلافات داوری میتواند برای ارجاع رسمی اختلاف به داور، درخواست قبول داوری، معرفی داور به طرف مقابل، دعوت به جلسه رسیدگی، ارائه مدارک، یادآوری مدت داوری یا مطالبه اجرای رأی استفاده شود.
بااینحال، هر اظهارنامه باید متناسب با متن شرط داوری، نوع اختلاف، نحوه انتخاب داور و مرحلهای که پرونده در آن قرار دارد تنظیم شود. استفاده از یک نمونه عمومی بدون بررسی قرارداد ممکن است باعث اشتباه در تعیین داور، محاسبه مدت داوری یا تشریفات ابلاغ شود و حتی اعتبار رأی داور را با ایراد مواجه کند.
در این مطلب، مهمترین کاربردهای اظهارنامه در داوری را همراه با چند نمونه متن کامل و قابل ویرایش بررسی میکنیم.
هشدار مهم: اگر رأی داوری علیه شما صادر و ابلاغ شده است، ارسال اظهارنامه به داور یا محکومله، مهلت اعتراض را متوقف یا تمدید نمیکند. در این وضعیت باید فوراً شرایط و موارد ابطال رأی داوری و مهلت قانونی دادخواست بررسی شود.
اظهارنامه داوری چیست؟
اظهارنامه وسیلهای رسمی برای اعلام اراده، مطالبه حق، درخواست انجام تعهد یا اطلاعرسانی قابل استناد به مخاطب است. اظهارنامه معمولاً از طریق سامانه خدمات الکترونیک قضایی ثبت و برای مخاطب ارسال میشود.
اظهارنامه با دادخواست تفاوت دارد. با ارسال اظهارنامه، دعوایی در دادگاه اقامه نمیشود و مرجع قضایی نیز درباره حقانیت فرستنده تصمیم نمیگیرد. اهمیت اظهارنامه در این است که میتوان به کمک آن، تاریخ و محتوای یک درخواست یا اعلام حقوقی را ثبت و در مراحل بعدی به آن استناد کرد.
در داوری، اظهارنامه میتواند اثبات کند که:
-
اختلاف به داور اعلام شده است؛
-
از داور درخواست قبول و شروع رسیدگی شده است؛
-
طرف مقابل برای معرفی داور دعوت شده است؛
-
اسناد و دفاعیات به داور ارائه شدهاند؛
-
یکی از طرفین نسبت به رعایتنشدن تشریفات اعتراض کرده است؛
-
از محکومعلیه اجرای رأی داوری مطالبه شده است.
در چه مواردی اظهارنامه داوری ارسال میشود؟
مهمترین موارد استفاده از اظهارنامه عبارتاند از:
تشخیص اینکه در هر پرونده کدام اظهارنامه لازم است، به متن شرط داوری بستگی دارد. بنابراین پیش از ارسال، ابتدا باید بند داوری قرارداد بهدقت مطالعه شود.
۱. نمونه اظهارنامه به داور مرضیالطرفین برای قبول داوری
این متن زمانی قابل استفاده است که شخص داور در قرارداد تعیین شده یا طرفین بعداً بر انتخاب او توافق کردهاند؛ اما هنوز داور قبولی خود را اعلام نکرده یا رسیدگی را آغاز نکرده است.
اظهارکننده: یکی از طرفین قرارداد
مخاطب: داور تعیینشده
موضوع: درخواست قبول داوری و رسیدگی به اختلاف
متن پیشنهادی اظهارنامه:
با سلام و احترام؛
به استحضار میرساند به موجب بند شماره … قرارداد مورخ … منعقده میان اینجانب و آقای/خانم/شرکت …، جنابعالی بهعنوان داور مرضیالطرفین برای رسیدگی به اختلافات ناشی از قرارداد مذکور تعیین شدهاید.
با توجه به بروز اختلاف در خصوص …، بدینوسیله موضوع اختلاف برای رسیدگی داوری به شرح زیر به جنابعالی اعلام میشود:
۱. …
۲. …
۳. …
خواهشمند است قبولی یا عدم قبولی خود نسبت به داوری را بهصورت کتبی اعلام فرمایید. در صورت قبول داوری، تقاضا میشود زمان و شیوه ارائه خواستهها، دفاعیات و مستندات طرفین تعیین و به هر دو طرف ابلاغ شود.
تصویر قرارداد، شرط داوری و مستندات اولیه نیز جهت اطلاع و بررسی تقدیم میشود.
با احترام
نام و نام خانوادگی
تاریخ و امضاء
نکته مهم درباره این اظهارنامه
صرف درج نام یک شخص در قرارداد، همیشه به معنای آغاز رسیدگی داوری نیست. مطابق ماده ۴۶۵ قانون آیین دادرسی مدنی، اخذ قبولی داور و مشخصشدن تاریخ ابلاغ موضوع اختلاف در محاسبه ابتدای مدت داوری اهمیت دارد. برای آشنایی بیشتر میتوانید مطلب شروع مدت داوری را مطالعه کنید.
۲. نمونه اظهارنامه معرفی داور به طرف مقابل طبق ماده ۴۵۹
این نمونه مربوط به حالتی است که طرفین اصل داوری را پذیرفتهاند، اما داور یا هیئت داوری بهطور کامل تعیین نشده است.
اظهارکننده: یکی از طرفین قرارداد
مخاطب: طرف مقابل
موضوع: معرفی داور و درخواست تعیین داور اختصاصی یا تراضی درباره داور سوم
متن پیشنهادی اظهارنامه:
با سلام و احترام؛
به موجب بند شماره … قرارداد مورخ …، کلیه اختلافات ناشی از تفسیر، اجرا، فسخ، انحلال و آثار قرارداد به داوری ارجاع شده است.
با توجه به بروز اختلاف در خصوص … و عدم حصول توافق درباره تشکیل هیئت داوری، بدینوسیله آقای/خانم … فرزند … به شماره ملی … و نشانی … بهعنوان داور اختصاصی اینجانب معرفی میشود.
از شما درخواست میشود مطابق قرارداد و ماده ۴۵۹ قانون آیین دادرسی مدنی، ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ این اظهارنامه، داور اختصاصی خود را معرفی کرده و حسب مفاد قرارداد، برای انتخاب داور سوم نیز اعلام نظر فرمایید.
بدیهی است در صورت انقضای مهلت قانونی و عدم انجام اقدام لازم، برای تعیین داور حسب مورد به دادگاه صالح مراجعه خواهد شد.
با احترام
نام و نام خانوادگی
تاریخ و امضاء
سکوت طرف مقابل به معنای قبول داور مرضیالطرفین نیست
اگر قرارداد بر انتخاب یک «داور مرضیالطرفین» یا داور مشترک تأکید کرده باشد، یکی از طرفین نمیتواند شخصی را یکجانبه بهعنوان داور مورد توافق معرفی کند و سکوت طرف مقابل را دلیل رضایت او بداند.
در یکی از آرای دادگاه تجدیدنظر نیز تصریح شده است که معرفی یکجانبه شخص بهعنوان داور مرضیالطرفین و تلقی سکوت طرف مقابل بهعنوان رضایت، با ماده ۴۵۹ مطابقت ندارد. در صورت عدم توافق، باید مطابق قرارداد و قانون برای تعیین داور اقدام شود. مشاهده رأی در سامانه ملی آرا
بنابراین متن اظهارنامه باید دقیقاً با ساختار داوری مندرج در قرارداد هماهنگ باشد.
۳. نمونه اظهارنامه قبول داوری از طرف داور
پس از انتخاب داور، بهتر است قبولی داوری، حدود موضوع اختلاف و درخواست ارائه مدارک به نحوی قابل استناد به طرفین اعلام شود.
اظهارکننده: داور
مخاطبان: تمامی طرفین داوری
موضوع: اعلام قبولی داوری و دعوت به ارائه خواسته و مدارک
متن پیشنهادی اظهارنامه:
با سلام و احترام؛
به استحضار میرساند حسب شرط داوری مندرج در بند شماره … قرارداد مورخ … و درخواست ارجاع اختلاف، اینجانب بهعنوان داور/یکی از داوران جهت رسیدگی به اختلافات ناشی از قرارداد مذکور تعیین شدهام.
بدینوسیله قبولی خود را نسبت به سمت داوری اعلام مینمایم. موضوعات اعلامشده برای رسیدگی در وضعیت فعلی عبارتاند از:
۱. …
۲. …
۳. …
از طرفین محترم درخواست میشود ظرف مدت … روز از تاریخ ابلاغ این اظهارنامه، خواستهها، دفاعیات، دلایل و مستندات خود را بهصورت مکتوب ارائه کرده و نشانی دقیق خود را برای ابلاغهای بعدی اعلام کنند.
بدیهی است رسیدگی در حدود توافق داوری، خواستههای مطرحشده و با رعایت حق دفاع و اصل تناظر انجام خواهد شد.
نام و نام خانوادگی داور
تاریخ و امضاء
متن کاملتر این اظهارنامه در مطلب نمونه اظهارنامه قبولی داوری نیز بررسی شده است.
۴. نمونه اظهارنامه دعوت به جلسه داوری
دعوت از هر دو طرف و فراهمکردن فرصت برابر برای ارائه ادعا و دفاع، اهمیت زیادی در سلامت رسیدگی داوری دارد.
اظهارکننده: داور
مخاطب: طرف یا طرفین داوری
موضوع: دعوت به جلسه رسیدگی داوری
متن پیشنهادی اظهارنامه:
با سلام و احترام؛
پیرو اعلام قبولی داوری و در اجرای شرط داوری مندرج در قرارداد مورخ …، جلسه رسیدگی داوری در تاریخ … ساعت … در نشانی … تشکیل خواهد شد.
موضوع جلسه، رسیدگی به اختلافات اعلامشده درباره … است.
خواهشمند است شخصاً یا توسط وکیل و نماینده قانونی واجد اختیار در جلسه حاضر شده و کلیه اسناد، مدارک و دفاعیات مورد استناد خود را ارائه فرمایید.
در صورت وجود عذر موجه برای عدم حضور، لازم است پیش از زمان جلسه، مراتب به همراه مستندات بهصورت کتبی اعلام شود. عدم حضور بدون عذر موجه، با وجود ابلاغ صحیح و فراهمبودن فرصت دفاع، حسب مورد مانع ادامه رسیدگی نخواهد بود.
نام و نام خانوادگی داور
تاریخ و امضاء
آیا تشکیل جلسه داوری همیشه الزامی است؟
داوران تابع تمام تشریفات آیین دادرسی دادگاهها نیستند؛ بااینحال، باید امکان اطلاع از ادعاها، ارائه مدارک و دفاع مؤثر برای هر دو طرف فراهم شود. عدم دعوت صحیح یا محرومکردن یکی از طرفین از حق دفاع میتواند بعداً در بررسی اعتبار رأی داوری مؤثر باشد.
۵. نمونه اظهارنامه به داور جهت صدور رأی در مهلت داوری
این اظهارنامه زمانی استفاده میشود که مدت داوری رو به پایان است و هنوز رأی صادر یا تسلیم نشده است.
اظهارکننده: یکی از طرفین داوری
مخاطب: داور یا اعضای هیئت داوری
موضوع: یادآوری مدت داوری و درخواست اقدام در مهلت مقرر
متن پیشنهادی اظهارنامه:
با سلام و احترام؛
پیرو قبول داوری درباره اختلاف ناشی از قرارداد مورخ … و با توجه به اینکه موضوع داوری در تاریخ … به جنابعالی ابلاغ شده است، یادآوری میشود مدت داوری مطابق بند شماره … قرارداد/توافق طرفین تا تاریخ … تعیین شده است.
با عنایت به نزدیکشدن پایان مدت مذکور، خواهشمند است اقدامات لازم در حدود اختیارات قانونی و قراردادی انجام شود.
بدیهی است این اظهارنامه متضمن رضایت به تمدید مدت داوری نیست و هرگونه تمدید، منوط به توافق معتبر طرفین خواهد بود.
با احترام
نام و نام خانوادگی
تاریخ و امضاء
مدت داوری همیشه از تاریخ ارسال اظهارنامه محاسبه نمیشود
مبدأ مدت داوری باید با توجه به قرارداد، نحوه انتخاب داور، قبولی داور و تاریخ ابلاغ موضوع اختلاف بررسی شود. اگر طرفین مدت دیگری تعیین نکرده باشند، در موارد مشمول تبصره ماده ۴۸۴، مدت داوری سه ماه است و تمدید آن به توافق طرفین نیاز دارد.
بنابراین پیش از درج تاریخ پایان مدت در اظهارنامه، باید تمام مستندات ابلاغ و قبولی داور بررسی شود. توضیحات کاملتر در مطلب مدت داوری و نحوه محاسبه آن آمده است.
۶. نمونه اظهارنامه ارائه مدارک و اعتراض به رعایتنشدن حق دفاع
اگر داور به مدارک ارائهشده توجه نکرده یا فرصت پاسخ به ادعاهای طرف مقابل را فراهم نکرده باشد، میتوان موضوع را پیش از صدور رأی بهصورت رسمی اعلام کرد.
اظهارکننده: یکی از طرفین داوری
مخاطب: داور
موضوع: ارائه مدارک و درخواست رعایت حق دفاع
متن پیشنهادی اظهارنامه:
با سلام و احترام؛
در پرونده داوری مربوط به اختلاف ناشی از قرارداد مورخ …، اینجانب در تاریخ … اسناد و مدارکی شامل … را ارائه کردهام. بااینحال، تاکنون دریافت و بررسی مستندات مذکور اعلام نشده است.
همچنین بخشی از ادعاها و مستندات طرف مقابل به اینجانب ابلاغ نشده و فرصت کافی برای ارائه پاسخ فراهم نگردیده است.
لذا درخواست میشود پیش از اتخاذ تصمیم و صدور رأی:
۱. دریافت اسناد پیوست تأیید شود؛
۲. کلیه ادعاها و مدارک طرف مقابل در اختیار اینجانب قرار گیرد؛
۳. فرصت متعارفی برای ارائه پاسخ و دفاع تکمیلی تعیین شود.
این درخواست برای حفظ حق دفاع، رعایت اصل تناظر و جلوگیری از تضییع حقوق قانونی مطرح میشود.
با احترام
نام و نام خانوادگی
تاریخ و امضاء
ارسال این اظهارنامه بهتنهایی تضمین نمیکند که رأی بعدی باطل شود؛ اما میتواند سابقه قابل استنادی از درخواست شما برای رعایت حق دفاع ایجاد کند.
۷. نمونه اظهارنامه اجرای رأی داوری
اگر رأی داوری بهطور قانونی ابلاغ شده باشد، محکومله میتواند اجرای اختیاری آن را از محکومعلیه مطالبه کند.
اظهارکننده: محکومله رأی داوری
مخاطب: محکومعلیه
موضوع: مطالبه اجرای رأی داوری
متن پیشنهادی اظهارنامه:
با سلام و احترام؛
به موجب رأی داوری مورخ … صادره در خصوص اختلاف ناشی از قرارداد شماره …، جنابعالی به … محکوم شدهاید. رأی مذکور در تاریخ … به شما ابلاغ شده است.
با توجه به انقضای مهلت قانونی اجرای اختیاری رأی، از شما درخواست میشود حداکثر ظرف … روز از تاریخ ابلاغ این اظهارنامه نسبت به اجرای کامل مفاد رأی و ارائه مستند انجام تعهد اقدام فرمایید.
در صورت خودداری از اجرای رأی، درخواست صدور اجرائیه و پیگیری اقدامات قانونی از دادگاه صالح انجام خواهد شد و هزینهها و خسارات قانونی قابل مطالبه نیز مورد درخواست قرار میگیرد.
با احترام
نام و نام خانوادگی
تاریخ و امضاء
آیا ارسال اظهارنامه پیش از درخواست اجرائیه الزامی است؟
خیر. ارسال اظهارنامه جداگانه، اصولاً شرط درخواست اجرای رأی داور نیست. مطابق ماده ۴۸۸ قانون آیین دادرسی مدنی، اگر محکومعلیه تا بیست روز پس از ابلاغ رأی آن را اجرا نکند، ذینفع میتواند از دادگاه صالح درخواست صدور اجرائیه کند.
بنابراین مهلت دهروزه یا هر مهلت دیگری که در اظهارنامه نوشته میشود، جایگزین مهلت قانونی بیستروزه نیست.
آیا رأی داور را میتوان با اظهارنامه ابلاغ کرد؟
پاسخ این سؤال به توافق طرفین بستگی دارد.
اگر طرفین در قرارداد داوری روش مشخصی برای ابلاغ رأی تعیین کرده باشند، اصولاً باید همان روش رعایت شود. اما اگر روش خاصی پیشبینی نشده باشد، ماده ۴۸۵ قانون آیین دادرسی مدنی داور را مکلف کرده است رأی را برای ابلاغ به دفتر دادگاه ارجاعکننده دعوا به داوری یا دادگاه صالح به رسیدگی به اصل اختلاف تسلیم کند.
بنابراین نباید در تمام پروندهها بدون بررسی قرارداد، اظهارنامه را روش قطعی و کافی برای ابلاغ رأی دانست. توضیحات بیشتر در مقاله ابلاغ رأی داوری آمده است.
اگر داور به اظهارنامه پاسخ ندهد چه میشود؟
عدم پاسخ داور ممکن است با توجه به شرایط پرونده، قرینهای بر امتناع او از قبول یا ادامه داوری باشد؛ اما نتیجه حقوقی آن در همه پروندهها یکسان نیست.
اگر طرفین بر داوری شخص معینی توافق کرده باشند و آن شخص نخواهد یا نتواند رسیدگی کند، باید مفاد قرارداد و ماده ۴۶۳ قانون آیین دادرسی مدنی بررسی شود. در برخی موارد، اگر طرفین درباره داور جایگزین توافق نکنند، رسیدگی به اختلاف در صلاحیت دادگاه قرار میگیرد.
در رویه قضایی نیز در مواردی، امتناع داور معین پس از ابلاغ درخواست رسیدگی، موجب بازشدن راه مراجعه به دادگاه شناخته شده است. نمونه رأی مرتبط
اشتباهات رایج در تنظیم اظهارنامه داوری
مهمترین اشتباهاتی که باید از آنها پرهیز شود عبارتاند از:
-
معرفی یکجانبه شخصی بهعنوان داور مرضیالطرفین؛
-
تلقی سکوت طرف مقابل بهعنوان رضایت به داور پیشنهادی؛
-
مشخصنکردن قرارداد و بند داوری؛
-
بیان مبهم موضوع اختلاف و خواستهها؛
-
محاسبه سهماهه مدت داوری بدون بررسی مبدأ قانونی؛
-
ارسال اظهارنامه فقط برای یکی از طرفین توسط داور؛
-
درج مطالبی که متضمن اقرار ناخواسته علیه فرستنده است؛
-
استفاده از عبارات توهینآمیز یا تهدیدهای فاقد مبنای قانونی؛
-
تصور اینکه اظهارنامه جایگزین دادخواست ابطال یا درخواست اجرای رأی است؛
-
واگذارکردن تشخیص مهلتهای قانونی به متنهای آماده اینترنتی.
پرسشهای متداول
نمونه اظهارنامه به داور مرضیالطرفین برای چه زمانی است؟
زمانی استفاده میشود که شخص داور قبلاً در قرارداد یا توافق جداگانه تعیین شده و اکنون باید بروز اختلاف، موضوع داوری و درخواست قبول و شروع رسیدگی به او اعلام شود.
آیا برای ارجاع اختلاف به داور حتماً باید اظهارنامه ارسال شود؟
در همه پروندهها الزام یکسانی وجود ندارد؛ زیرا ممکن است طرفین روش دیگری را در قرارداد تعیین کرده باشند. بااینحال، اظهارنامه یکی از مطمئنترین روشها برای اثبات تاریخ اعلام اختلاف و درخواست رسیدگی است.
مهلت پاسخ به اظهارنامه تعیین داور چند روز است؟
در موارد مشمول ماده ۴۵۹، طرف مقابل ده روز از تاریخ ابلاغ اظهارنامه فرصت دارد اقدام مقرر را انجام دهد. این حکم را نباید بدون بررسی نوع شرط داوری به تمام قراردادها تسری داد.
آیا سکوت طرف مقابل به معنای قبول داور معرفیشده است؟
خیر. بهویژه در مورد داور مرضیالطرفین، سکوت را نمیتوان بهطور خودکار رضایت دانست. در صورت عدم توافق باید مطابق قرارداد و قانون برای تعیین داور اقدام شود.
آیا اظهارنامه به داور مدت ابطال رأی را متوقف میکند؟
خیر. اگر رأی داوری ابلاغ شده باشد، ارسال اظهارنامه، مذاکره یا درخواست اصلاح از داور اصولاً نباید باعث غفلت از مهلت دادخواست ابطال شود.
آیا داور میتواند طرفین را با اظهارنامه به جلسه دعوت کند؟
بله؛ اظهارنامه یکی از روشهای قابل استناد برای دعوت طرفین است. دعوت باید به نحوی انجام شود که هر دو طرف از زمان، مکان و موضوع جلسه مطلع شوند و فرصت دفاع داشته باشند.
جمعبندی
اظهارنامه در فرایند داوری فقط یک نامه تشریفاتی نیست. متن و زمان ارسال آن ممکن است در اثبات اعلام اختلاف، قبولی داور، رعایت حق دفاع، محاسبه مدت داوری، تعیین داور و اجرای رأی مؤثر باشد.
بااینحال، هیچ نمونهای را نمیتوان بدون بررسی قرارداد در تمام پروندهها استفاده کرد. ابتدا باید مشخص شود داور معین است یا باید انتخاب شود، داوری یکنفره است یا هیئتی، مدت داوری چگونه تعیین شده و طرفین درباره شیوه ابلاغ چه توافقی کردهاند.
تنظیم تخصصی اظهارنامه داوری
اگر درباره انتخاب نمونه مناسب یا آثار حقوقی متن اظهارنامه تردید دارید، امکان بررسی شرط داوری، قرارداد و مستندات پرونده و تنظیم اظهارنامه متناسب با وضعیت شما وجود دارد.
خدمات قابل ارائه عبارتاند از:
-
تنظیم اظهارنامه ارجاع اختلاف به داوری؛
-
تنظیم اظهارنامه معرفی یا تعیین داور؛
-
تنظیم اعلام قبولی داوری؛
-
تنظیم دعوتنامه جلسه داوری؛
-
بررسی مدت و مبدأ داوری؛
-
مطالبه اجرای رأی داور؛
-
بررسی شرایط اعتراض و ابطال رأی داوری.
برای دریافت مشاوره میتوانید از طریق صفحه تماس با ما یا شماره دفتر اقدام کنید.
منابع قانونی و قضایی:
این مطلب صرفاً برای آگاهی عمومی نوشته شده است و جایگزین بررسی قرارداد و اسناد هر پرونده نیست.
هنوز نظری برای این پست ثبت نشده است.