لزوم تعیین سقف تعداد سفر برای رانندگان با پلاک شهرستان در تاکسی‌های اینترنتی؛ گامی به سوی امنیت و عدالت در حمل‌ونقل آنلاین

در سال‌های اخیر با گسترش تاکسی‌های اینترنتی مانند اسنپ و تپسی، حمل‌ونقل شهری دگرگون شده است. این تحول در کنار افزایش رفاه و سهولت جابجایی شهروندان، چالش‌های جدی در حوزه سلامت، امنیت و عدالت اجتماعی ایجاد کرده که یکی از آن‌ها فعالیت بی‌ضابطه رانندگان با پلاک شهرستان در کلانشهرهاست.

چرا باید برای پلاک‌های شهرستان محدودیت تعداد سفر خارج از استان تعیین شود؟

امروزه بخش قابل توجهی از رانندگان تاکسی‌های اینترنتی از شهرهای دیگر به تهران و سایر کلانشهرها می‌آیند. بسیاری از آن‌ها به امید کسب درآمد بیشتر، روزها و حتی هفته‌ها دور از خانه و خانواده، عمدتاً در خودروهای خود زندگی می‌کنند و اغلب در شرایط سخت معیشتی قرار دارند. در عمل، این وضعیت منجر به کار مفرط، خستگی شدید، کاهش تمرکز و افزایش احتمال بروز تصادف یا درگیری می‌شود؛ مخاطراتی که هم جان راننده را تهدید می‌کند و هم امنیت مسافر را به خطر می‌اندازد.

از سوی دیگر، حضور بدون ضابطه و فزاینده خودروهای پلاک شهرستان در شهرهای بزرگ باعث رقابت ناعادلانه با رانندگان بومی، کاهش درآمد رانندگان ساکن همان شهر و حتی افزایش ترافیک و آلودگی هوا می‌شود. این در حالی است که در بسیاری از کشورها، برای جلوگیری از چنین معضلاتی، سقف تعداد سفر یا ساعت مجاز فعالیت برای رانندگان غیربومی تعیین می‌گردد.

مزایای تعیین محدودیت سفر برای پلاک‌های شهرستان

1. کاهش تصادفات و ارتقای ایمنی جاده‌ای:
   خستگی و رانندگی طولانی‌مدت از عوامل اصلی سوانح رانندگی است. محدودیت تعداد سفر، مانع کار بی‌وقفه و فرساینده رانندگان شهرستانی در کلانشهرها می‌شود و ریسک بروز تصادفات را به شدت کاهش می‌دهد.
2. حفظ سلامت جسمی و روانی رانندگان:
   محدودیت سفر، رانندگان را ناگزیر به استراحت و مراقبت از سلامت خود می‌کند و از آسیب‌های جسمی و روانی ناشی از کار بی‌وقفه پیشگیری خواهد کرد.
3. ایجاد رقابت عادلانه با رانندگان بومی:
   تعیین سقف برای فعالیت رانندگان پلاک شهرستان، موجب توزیع عادلانه فرصت شغلی بین رانندگان ساکن شهر و غیربومی می‌شود و از تضعیف وضعیت معیشتی رانندگان بومی جلوگیری می‌کند.
4. مدیریت بهینه ترافیک و کاهش آلودگی:
   با ساماندهی حضور خودروهای غیرساکن، حجم ترافیک شهری و بار اضافی بر زیرساخت‌های حمل‌ونقل کاهش یافته و در نتیجه کیفیت زندگی شهری بهبود می‌یابد.
5. افزایش اعتماد عمومی به پلتفرم‌های آنلاین:
   رعایت حقوق راننده و مسافر، و تنظیم قواعد حرفه‌ای و عادلانه، اعتماد عمومی به تاکسی‌های اینترنتی را تقویت کرده و موجب ارتقاء جایگاه این خدمات در نگاه جامعه خواهد شد.

تجارب بین‌المللی و ضرورت قانونگذاری

در کشورهای پیشرفته، پلتفرم‌هایی مانند Uber و Lyft محدودیت‌های هوشمندانه‌ای برای فعالیت رانندگان وضع می‌کنند؛ به‌طور مثال، سقف ساعت کاری یا تعداد سفر روزانه برای رانندگان غیربومی. در ایران نیز بر اساس اصول قانون اساسی (اصل 28 و 40) و مواد 51 و 61 قانون کار که بر امنیت شغلی و سلامت افراد تاکید دارند، بستر مناسبی برای قانونگذاری و نظارت هوشمند وجود دارد.

راهکار پیشنهادی

• تعیین سقف تعداد سفر روزانه برای پلاک‌های شهرستان در هر استان:
  مثلاً هر راننده با پلاک غیر بومی، حداکثر مجاز به انجام ۲ یا ۳ سفر خارج از استان محل پلاک خود در هر روز باشد.
• نظارت هوشمند از طریق اپلیکیشن:
  با کنترل هوشمند سامانه، در صورت عبور از سقف تعیین‌شده، امکان پذیرش سفر جدید برای راننده غیرفعال شود.
• برنامه حمایتی و مشاوره‌ای برای رانندگان مهاجر:
  حمایت از رانندگان شهرستانی از طریق ارائه خدمات رفاهی و مشاوره‌ای برای کاهش آسیب‌های ناشی از مهاجرت و کار طولانی‌مدت.

جمع‌بندی

تعیین محدودیت تعداد سفر برای پلاک‌های شهرستان در تاکسی‌های اینترنتی، اقدامی ضروری برای حفظ ایمنی، عدالت شغلی و ارتقای کیفیت خدمات حمل‌ونقل آنلاین است. اجرای این سیاست، علاوه بر کاهش تصادفات و حفظ سلامت رانندگان، موجب افزایش رضایت و امنیت مسافران و ارتقاء جایگاه پلتفرم‌های ایرانی در جامعه خواهد شد.

نویسنده: مهدی سلمانیان _ وکیل پایه یک دادگستری